Salmonellose

Salmonellen komen wereldwijd voor. Er zijn enkele honderden verschillende types bekend.
Rundersalmonellose is een bacteriële aandoening, die runderen van alle leeftijdsgroepen kan aantasten. Bij kalveren worden de hoogste verliezen gezien.

Oorzaken

Rundersalmonellose wordt vooral veroorzaakt door S. Typhimurium, S. Dublin en S. Enteritidis.
Salmonellose verloopt hoofdzakelijk als een maagdarmaandoening (abomasoenteritis). Soms ontstaan ook septicemische aandoeningen met verspreiding naar verschillende organen.
Uitbraken op een heel bedrijf zijn geen uitzondering.
Als reservoir zijn zowel het rund bekend als ook andere diersoorten waaronder vogels, wild en knaagdieren. Ook voermiddelen kunnen als vector optreden. Niet zelden besmetten dieren zich op de weide, na overstromingen.
Afhankelijk van het immuunsysteem kan er een bacteriemie of ook een septicemie ontstaan. De infectiedruk is hierbij bepalend.

Symptomen

Bij de acuut septicemische vorm, die binnen enkele dagen dodelijk kan zijn, worden meestal enkele, soms meerdere runderen na elkaar ziek met koorts en darmontsteking, die gekenmerkt is door een gele, stinkende, vaak bloederige diarree. Fibrineuze of membraneuze uitscheiding via de mest wordt ook gezien. Het algemeen welzijn is vanaf het begin erg verstoord en binnen 1 tot 2 dagen kan sterfte optreden. In vele gevallen (S. Dublin) ontstaat verwerpen na 4 tot 5 maanden dracht, gewrichtsontsteking (arthritis) en peesschedenontsteking (tendovaginitis), meer zeldzaam longontstekingen en bij melkgevende koeien ook uierontsteking (mastitis).

Diagnose

Het ziektebeeld van salmonellose is niet eenduidig. Verdachte dieren vertonen acute koorts met algemeen ziek zijn en bloederige diarree.
Het bacteriologisch onderzoek van de mest waarbij ook het serovar of tenminste de serogroep van Salmonella wordt aangetoond, maakt de diagnose mogelijk. Meerdere mestonderzoeken zijn nodig om chronische uitscheiders van Salmonella te vinden. Bij autopsie is de kiem terug te vinden in de darminhoud, gal, lever, nier, lymfeknopen en de milt. Men stelt een bloederige diarree vast, met ook bloedingen in de slijmhuid van de urineblaas, een galblaasontsteking (cholecystitis) en een te grote milt. Het besmettingsgevaar schuilt vooral bij de latent besmette chronische uitscheiders van de bacterie.
Salmonella infecties moeten onderscheiden worden van alle parasitaire darmaandoeningen, voedingsonevenwichten, BVD / MD, eventueel ook paratuberculose

Profylaxe

Mogelijkheden liggen hier in weidebeleid (bvb. drooglegging, afbakening van vochtige weiden die vaak onderlopen), voorkomen van leverbotbesmettingen, aankoop van enkel klinisch gezonde dieren, quarantaine van aangekochte kalveren en mestonderzoek bij verdachte kalveren.

Zoeken